Program "Rodzina 500 plus"

Logo - Drogowskaz dla rodzin

Nawigacja:

Ustawa z 9 czerwca 2011 r. o wpieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, która weszła w życie 1 stycznia 2012 r. wprowadziła nowy podział sprawowania pieczy zastępczej na pieczę rodzinną (rodziny zastępcze, w tym rodzinne domy dziecka o charakterze rodzinnym) i instytucjonalną (placówki opiekuńczo-wychowawcze oraz rodzinne domy dziecka w formie instytucjonalnej).

Formami rodzinnej pieczy zastępczej są:

  • rodzina zastępcza spokrewniona - tworzyć ją mogą tylko dziadkowie lub rodzeństwo dziecka,
  • rodzina zastępcza niezawodowa - tworzyć ją mogą małżeństwa lub osoby samotne niespokrewnione z dzieckiem, a także kuzynostwo, wujostwo,
  • rodzina zastępcza zawodowa, w tym zawodowa pełniąca funkcję pogotowia rodzinnego (przyjmująca dzieci po interwencjach, kiedy dzieci odbierane są rodzicom biologicznym przez policję) i zawodowa specjalistyczna (powołana do opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym, chorym lub zdemoralizowanym),
  • rodzinny dom dziecka (przeznaczone w szczególności dla dzieci mających małe szanse na powrót do domu rodzinnego, na adopcję lub dla wielodzietnych rodzeństw).

Jak zostać rodziną zastępczą?

Aby zostać rodziną zastępczą niezawodową należy się zgłosić do organizatora rodzinnej pieczy zastępczej, którego funkcję w Bytomiu pełni Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie.
Kandydaci muszą posiadać świadectwo ukończenia szkolenia organizowanego przez organizatora rodzinnej pieczy zastępczej oraz zaświadczenie kwalifikacyjne zawierające potwierdzenie ukończenia szkolenia.
Ponadto muszą mieć predyspozycje i motywację do sprawowania pieczy zastępczej oraz spełniać następujące warunki:

  • dawać należytą rękojmię sprawowania pieczy zastępczej,
  • w przeszłości, jak i w chwili ubiegania się o bycie rodziną zastępczą, nie być pozbawionym lub mieć ograniczoną czy zawieszoną władzę rodzicielską,
  • wypełnianie obowiązku alimentacyjnego, jeśli taki obowiązek wynika z tytułu egzekucyjnego,
  • posiadać zdolność do czynności prawnych,
  • mieć zdolność do sprawowania właściwej opieki nad dzieckiem, potwierdzoną zaświadczeniami o braku przeciwwskazań zdrowotnych do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, wystawionymi przez lekarza podstawowej opieki zdrowotnej,
  • przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
  • zapewniać odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokojenie jego indywidualnych potrzeb, w tym rozwoju emocjonalnego, fizycznego i społecznego, właściwej edukacji i rozwoju zainteresowań, wypoczynku i organizacji czasu wolnego,
  • co najmniej jedna osoba tworząca rodzinę zastępczą musi posiadać stałe źródło dochodów (w przypadku rodziny zastępczej niezawodowej).

Jak to działa?

Dzieci trafiają do rodzin zastępczych na dwa sposoby. Może to być tzw. rodzina zaprzyjaźniona, która wcześniej kontaktowała się z dzieckiem w domu dziecka, zabierała je do siebie w czasie świąt itd. Tak się dzieje w przypadku starszych dzieci, które potrafią już racjonalnie ocenić sytuację. Drugim sposobem jest zwrócenie się do organizatora pieczy zastępczej z prośbą o wskazanie dziecka. Pracownicy ośrodka przeprowadzają wówczas dokładny wywiad z rodziną, który ma określić jakim dzieckiem chciałaby się zaopiekować. Ma to wykluczyć ewentualne odrzucenie dziecka przez rodzinę zastępczą.

Czas szukania dziecka zależy od kryteriów, jakie podali rodzice i może trwać nawet kilka miesięcy. Po znalezieniu dziecka odbywają się spotkania rodziców z dzieckiem, a później MOPR występuje do sądu z wnioskiem o utworzenie rodziny zastępczej. Wniosek może złożyć również sama rodzina.

Każda rodzina zastępcza może liczyć na wsparcie specjalistyczne MOPR-u takie jak: pomoc psychologiczna, konsultacje, mediacje. Nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem rodzin zastępczych mają pracownicy socjalni oraz koordynatorzy rodzinnej pieczy zastępczej, którzy zostali powołani na mocy ustawy.

Zgodnie z ustawą działania koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej prowadzone są równocześnie z asystentem rodziny przydzielonym rodzinie biologicznej dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej. Działania te mają doprowadzić do powrotu dziecka do rodziców biologicznych, a jeśli powrót jest niemożliwy to przynajmniej do poprawy relacji rodziców biologicznych z dzieckiem oraz rodzicami zastępczymi.

Świadczenia pieniężne

Oprócz wsparcia specjalistycznego rodziny zastępcze oraz prowadzący rodzinne domy dziecka otrzymują obligatoryjne świadczenia pieniężne na pokrycie kosztów utrzymania dziecka w rodzinie zastępczej w kwocie:

  • 660,00 zł miesięcznie w przypadku dziecka umieszczonego w spokrewnionej rodzinie zastępczej,
  • 1000,00 zł miesięcznie w przypadku dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej zawodowej, niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka,
  • 200,00 zł miesięcznie dodatku w przypadku dziecka legitymującego się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.

Rodziny zastępcze oraz prowadzący rodzinne domy dziecka mogą również otrzymywać fakultatywne świadczenia pieniężne, które są uzależnione od potrzeb rodzin, a także od posiadanych środków finansowych na ten cel, na które składają się:

  • dofinansowanie do wypoczynku poza miejscem zamieszkania dziecka w wieku od 6 do 18 roku życia,
  • świadczenie na pokrycie kosztów związanych z potrzebami przyjmowanego dziecka do rodziny – jednorazowo,
  • koszty związane z wystąpieniem zdarzeń losowych lub innych zdarzeń mających wpływ na jakość sprawowanej opieki – jednorazowo lub okresowo.

Prowadzący rodzinny dom dziecka otrzymuje:

  • 1000,00 zł miesięcznie na każde umieszczone dziecko,
  • środki finansowe na utrzymanie lokalu mieszkalnego, w którym prowadzony jest rodzinny dom dziecka (czynsz, media, odbiór nieczystości, antenę zbiorczą, dźwig osobowy, usługi telekomunikacyjne, abonament radiowy i telewizyjny),
  • środki finansowe na pokrycie niezbędnych kosztów związanych z remontem lub ze zmianą lokalu w budynku wielorodzinnym lub domu jednorodzinnego, w którym jest prowadzony rodzinny dom dziecka – raz na 5 lat,
  • pokrycie innych niezbędnych i nieprzewidzianych kosztów związanych z opieką i wychowaniem dziecka lub funkcjonowaniem rodzinnego domu dziecka,
  • wynagrodzenie dla prowadzącego rodzinny dom dziecka – nie mniej niż 2000 zł,
  • świadczenia fakultatywne takie jak w przypadku rodzin zastępczych.